Bu yaz\u0131da esas olarak bu sendromlardan s\u0131k g\u00f6r\u00fclen biri olan Merkezi Omurilik Sendromundan (Santral Omurilik Sendromu) bahsedilecektir. Bu sendrom ki\u015finin ne tam sakatl\u0131\u011f\u0131 ne de tam iyile\u015fmesi ile sonu\u00e7land\u0131\u011f\u0131ndan sa\u011falt\u0131m\u0131 i\u00e7in t\u0131bbi literat\u00fcrde tart\u0131\u015fmal\u0131 tedavi modellemeleri uygulanmaya devam etmektedir.<\/p>\n
Eksik omurilik sendromlar\u0131ndan bahsederken, klinik olarak eksik omurilik sendromu olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmasa da, farkl\u0131 yaralanma bi\u00e7imi olan\u00a0 kauda equina sendromu da, omurilikteki hasardan kaynaklanmas\u0131 ve konus medullaris sendromuyla benzer semptomlara sahip n\u00f6rolojik bir hastal\u0131k olmasi ile\u00a0 bu s\u0131n\u0131fland\u0131rmaya dahil edilebilmektedir.<\/p>\n
Bu sendromlar, travma veya damarsal bozukluklar ile olu\u015fabilen bir s\u00fcregen hastal\u0131\u011f\u0131n, \u00e7\u0131kan ve inen omurilik iletim yollar\u0131ndaki sinir dokusuna veya omurilik kanal\u0131n\u0131n alt\u0131ndaki sinir k\u00f6klerine zarar vermesiyle ortaya \u00e7\u0131kar. Y\u00fckselen omurilik yollar\u0131, a\u011fr\u0131, s\u0131cakl\u0131k, hassas dokunma ve propriosepsiyon (v\u00fccudun pozisyonu ve hareketinin fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131) dahil olmak \u00fczere duyularla ilgili mesajlar\u0131 beyne iletir. \u0130nen omurilik yollar\u0131, istemli hareket, duru\u015f, denge, kas tonusu ve refleksler hakk\u0131nda mesajlar\u0131 omurilik boyunca a\u015fa\u011f\u0131 do\u011fru ta\u015f\u0131r. Bozulan yollar, kaslarda g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fck veya k\u0131smi fel\u00e7, azalm\u0131\u015f duyu, his ve cinsel i\u015flev ile ba\u011f\u0131rsak ve mesane bozuklu\u011fu gibi bir dizi i\u015flevsel kayba neden olabilir. Bozulman\u0131n \u015fiddeti, lezyonun boyutuna ve konumuna ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fecektir. Eksik omurilik sendromu te\u015fhisi konan bireyler, t\u0131bbi ekiplerinin lezyonun nedenini tedavi etmeye ve omurilikte daha fazla hasar\u0131 \u00f6nlemeye odaklanmas\u0131n\u0131 beklemektedirler. Travma veya hastal\u0131k sonucu olu\u015fan yaralanmalar, omurilik s\u0131k\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 stabilize etmek veya hafifletmek i\u00e7in ameliyat gerektirebilir. Erken m\u00fcdahalenin ard\u0131ndan, ki\u015finin i\u015flevlerinin d\u00fczelmesini desteklemek i\u00e7in fizik tedavi ve mesleki terapi b\u00fcy\u00fck s\u0131kl\u0131kla uygulanmaktadir.<\/p>\n
OMUR\u0130L\u0130\u011e\u0130N BAS\u0130T ANATOM\u0130 VE TOPOGRAF\u0130S\u0130<\/p>\n
Eksik omurilik sendromlar\u0131n\u0131n potansiyel etkilerini anlamak i\u00e7in, omurili\u011fin v\u00fccudun belirli b\u00f6lgeleriyle nas\u0131l etkile\u015fim kurdu\u011funu tan\u0131mlamak ve g\u00f6rselle\u015ftirmek faydal\u0131d\u0131r. Omurilik, kafatas\u0131n\u0131n taban\u0131ndan ba\u015flay\u0131p omurgadaki omurilik kanal\u0131 olarak bilinen toplam 33 omurga kemi\u011finin ortas\u0131ndaki i\u00e7i bo\u015f bir a\u00e7\u0131kl\u0131ktan s\u0131rt boyunca yakla\u015f\u0131k 45 cm uzunlu\u011funda kuyruk sokumuna kadar a\u015fa\u011f\u0131 inen kal\u0131n bir sinir demetidir. Omurgay\u0131 olu\u015fturan k\u00fc\u00e7\u00fck, \u00fcst \u00fcste dizilmi\u015f kemikler (omurlar) yaln\u0131zca v\u00fccut i\u00e7in yap\u0131sal bir destek g\u00f6revi g\u00f6rmekle kalmaz, ayn\u0131 zamanda omurili\u011fi ve omurili\u011fin sinirsel ileti\u015fimdeki kritik rol\u00fcn\u00fc de korur. Boynumuzda kayna\u015fmam\u0131\u015f toplam 7 adet; s\u0131rt\u0131m\u0131zda kayna\u015fmam\u0131\u015f toplam 12 adet; belimizde kayna\u015fmam\u0131\u015f toplam 5 adet; kuyruk kemi\u011fimizde kayna\u015fm\u0131\u015f toplam 5 adet ve kuyruk sokumu kemi\u011fimizde kayna\u015fm\u0131\u015f toplam 4 adet omurga kemi\u011fimiz mevcuttur. Omurga kemikleri aras\u0131ndaki omurlar aras\u0131 diskler, kemiklerin birbirine s\u00fcrt\u00fcnmesini \u00f6nler ve darbesel \u015foklar\u0131 emer. Bazen omurili\u011fin kendisi hasar almasa da, bu kemiklerden herhangi biri omurilik yaralanmas\u0131na neden olmadan k\u0131r\u0131labilir. Tersine, omurilik yaralanmas\u0131, k\u0131r\u0131k kemikler olmadan da, omurili\u011fin ezilmesi veya s\u0131k\u0131\u015fmas\u0131 sonucu meydana gelebilir.<\/p>\n
Omurga d\u00f6rt b\u00f6l\u00fcme ayr\u0131l\u0131r: servikal, torasik, lomber ve sakral.<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/sadibaturoglu.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-1-300x291.png\")
<\/p>\n
Servikal (Boyun) b\u00f6lgesindeki (C1-C7) sinirler, boyuna, kollara ve ellere giden sinyalleri kontrol eder.
\nTorasik b\u00f6lge (S\u0131rt) (T1-T12) veya \u00fcst s\u0131rt, g\u00f6vdeye ve kollar\u0131n baz\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131na sinyaller iletir.
\nLomber (Bel) Omurilik, omurgan\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 desteklemek i\u00e7in di\u011fer t\u00fcm b\u00f6l\u00fcmlerden daha b\u00fcy\u00fck omurga kemiklerine sahip olan lomber veya alt omurgan\u0131n (L1-L5) b\u00f6lgesinin tepesinde son bulur; bu b\u00f6lge kal\u00e7alar\u0131 ve bacaklar\u0131 kontrol eder.
\nSakral (Kuyruk) omurgas\u0131 (S1-S5), lomber omurga ve kuyruk sokumu aras\u0131nda \u00fc\u00e7gen bir \u015fekle kayna\u015fm\u0131\u015f be\u015f omurdan olu\u015fur; omurili\u011fin alt\u0131ndan uzanan sinir k\u00f6kleri sakral b\u00f6lgeden ge\u00e7erek alt g\u00f6vdeyi ve bacaklar\u0131, ba\u011f\u0131rsaklar\u0131, mesaneyi ve cinsel i\u015flevi etkiler.<\/p>\n
Omurilik anatomisi bilgisi, omurilik yaralanmalar\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in kritik \u00f6neme sahiptir.
\nOmurilik, servikal ve torakolomber kemik omurga kanal\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k %50\u2019sini doldurur. Beyin omurilik s\u0131v\u0131s\u0131, epidural ya\u011f ve dura(omurilik zar\u0131), omurili\u011fi \u00e7evreler ve kanal bo\u015flu\u011funun geri kalan\u0131n\u0131 doldurur. Miyelomer, sinir k\u00f6k\u00fcn\u00fcn \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 omurilik segmenti olarak tan\u0131mlan\u0131r ve her bir miyelomer, servikal ve \u00fcst torasik b\u00f6lgelerde ayn\u0131 numaral\u0131 omur g\u00f6vdesinin bir seviye \u00fczerinde bulunur (\u00f6rne\u011fin, C5 sinir k\u00f6k\u00fc miyelomeri, C4 omur g\u00f6vdesi seviyesindedir).
\nOmurilik i\u00e7indeki sinir elemanlar\u0131 topografik olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir.
\nBeyinden omurili\u011fe uzanan sinirsel uzun yollar periferik olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir ve esas olarak beyaz cevherden olu\u015fur. Periferik beyaz cevher, servikal omurgada bol miktarda bulunur \u00e7\u00fcnk\u00fc bu b\u00f6lge servikal, torasik, lomber ve sakral seviyelere giden uzun yollar\u0131 i\u00e7erir. Daha merkezi olan gri madde ise bu b\u00f6lgede alt motor n\u00f6ronlar\u0131 i\u00e7ermektedir.<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/sadibaturoglu.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-2-1-300x187.png\")
<\/p>\n
K\u0131rm\u0131z\u0131 yaz\u0131lar hareket ettirici ve beyinden inen yollar\u0131 temsil etmektedir.
\nMavi yaz\u0131lar duyusal ve beyne \u00e7\u0131kan yollar\u0131 temsil etmektedir.<\/p>\n
Ana inen motor (hareket) yolu lateral kortikospinal yoldur. \u00dcst motor n\u00f6ron kar\u015f\u0131 taraf beyin kabu\u011fundan kaynaklan\u0131r, orta beyinde \u00e7aprazla\u015f\u0131r ve omurili\u011fin ipsilateral lateral periferine iner. \u00dcst motor n\u00f6ron daha sonra gri cevherin \u00f6n boynuzundaki kar\u015f\u0131l\u0131k gelen alt motor n\u00f6ronlar\u0131yla sinaps yapar. Lateral kortikospinal yolun geleneksel olarak servikal yap\u0131lar\u0131n daha merkezi k\u0131sm\u0131nda sakral yap\u0131lar\u0131n ise daha \u00e7evresel b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yer ald\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu laminasyonun var olup olmad\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. El ve \u00f6n kol kaslar\u0131 \u00f6ncelikle lateral kortikospinal yolun b\u00fcy\u00fck motor aksonlar\u0131 taraf\u0131ndan beslenir. Ventral kortikospinal yol k\u00fc\u00e7\u00fck bir inen motor yoludur. Ventral kortikospinal yoldaki motor lifler orta beyinde \u00e7aprazla\u015fmaz ve bu lifler omurili\u011fin kar\u015f\u0131 taraf\u0131na do\u011fru iner. Y\u00fckselen ba\u015fl\u0131ca duyusal yollar aras\u0131nda arka s\u00fctun yollar\u0131 (fasciculus gracilis, fasciculus cuneatus) ve daha k\u00fc\u00e7\u00fck lateral spinotalamik yollar bulunur. Duyusal n\u00f6ron h\u00fccre g\u00f6vdeleri dorsal k\u00f6k ganglionunda bulunur ve duyusal girdi gri maddenin arka boynuzuna girer. A\u011fr\u0131 ve s\u0131cakl\u0131k girdisi hemen omurili\u011fin kar\u015f\u0131 taraf\u0131na ge\u00e7er ve kar\u015f\u0131 lateral spinotalamik yolda y\u00fckselir. Tersine, propriosepsiyon ve titre\u015fim hissi omurili\u011fin arka s\u00fctununda ipsilateral olarak y\u00fckselir ve ancak beyin sap\u0131na ula\u015ft\u0131ktan sonra \u00e7aprazla\u015f\u0131r. Lateral kortikospinal yola benzer \u015fekilde, dorsal s\u00fctunlar sakral yap\u0131lar\u0131n daha periferik, servikal yap\u0131lar\u0131n ise daha merkezi konumda yer alaca\u011f\u0131 \u015fekilde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
Beyinden mesaj ta\u015f\u0131yan omurilik i\u00e7indeki sinirler, her bir omur aras\u0131ndaki sinir k\u00f6kleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla omurgadan \u00e7\u0131kar. Bu omurlardan dallanan hasarl\u0131 sinir lifleri, v\u00fccuttaki kaslar ve sinirlerle ilgili i\u015flevleri bozabilir. Omurilik yaralanmas\u0131n\u0131n yeri, v\u00fccudun hangi b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ve hangi i\u015flevlerin etkilendi\u011fini belirler. \u00d6rne\u011fin, L3 sinirindeki bir yaralanma, ki\u015finin dizlerini d\u00fczeltme yetene\u011fini bozarken, S1 sinirlerindeki bir yaralanma kal\u00e7a ve kas\u0131k b\u00f6lgesinde bozukluklara neden olur.<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/sadibaturoglu.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-3-300x188.png\")
<\/p>\n
Santral kord sendromu, en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen tamamlanmam\u0131\u015f omurilik yaralanmas\u0131 t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Bu sendrom \u00e7o\u011funlukla daha \u00f6nceden mevcut servikal spondilozu olan ya\u015fl\u0131 insanlarda hiperekstansiyon mekanizmas\u0131n\u0131n (Servikal hiperekstansiyon yaralanmalar\u0131 genellikle boynun normal hareket s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00f6tesinde geriye do\u011fru a\u015f\u0131r\u0131 zorland\u0131\u011f\u0131 trafik kazalar\u0131 benzeri yaralanmalarda olu\u015fan k\u0131rba\u00e7 yaralanmalar\u0131 ve spor yaralanmalar\u0131 ile ortaya \u00e7\u0131kan bir yaralanma t\u00fcr\u00fcd\u00fcr.) zedelenmesi ile ortaya \u00e7\u0131kar. Bu a\u015f\u0131r\u0131 hareket, servikal omurgadaki kaslar\u0131, ba\u011flar\u0131 ve di\u011fer yap\u0131lar\u0131 zorlayarak a\u011fr\u0131ya, omurgada istikrars\u0131zl\u0131\u011fa ve sonu\u00e7 olarak olas\u0131 n\u00f6rolojik komplikasyonlara yol a\u00e7abilir.<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/sadibaturoglu.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-4-283x300.png\")
<\/p>\n
Ayr\u0131ca, travma ge\u00e7irme \u00f6yk\u00fcs\u00fc olmayan gen\u00e7 ki\u015filerde de damarsal ve benzeri nedenler ile de bu sendrom kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kabilir. Ki\u015finin kollar\u0131 ve elleri, bacak ve ayaklar\u0131ndan daha fazla etkilenir ve motor fonksiyonlar duyusal fonksiyonlardan daha ciddi \u015fekilde bozulur. Santral kord sendromu, duyusal korunumla s\u0131n\u0131rl\u0131 el ve \u00f6n kol g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcnden, tamamlanmam\u0131\u015f omurilik yaralanmas\u0131n\u0131n tek kan\u0131t\u0131 olarak sakral korunumlu tamamlanm\u0131\u015f kuadripareziye (Kol ve bacaklar\u0131n total felci) kadar uzanan bir t\u0131bbi yelpaze g\u00f6sterebilir. Ge\u00e7mi\u015fte bu sendromun tedavisi cerrahi d\u0131\u015f\u0131 olmu\u015ftur, ancak iyile\u015fme genellikle eksik ve yar\u0131m kalm\u0131\u015ft\u0131r. Santral kord sendromunun erken cerrahi tedavisi hala tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Bununla birlikte, son \u00e7al\u0131\u015fmalar, \u00f6zellikle radyografi veya MRI ile patolojik durumlar\u0131 tespit edilen hastalarda omurili\u011fin dekompresyonu ile yap\u0131lacak erken cerrahinin faydalar\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n
Omurilik Yaralanmalar\u0131n\u0131n S\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lma\u0131s\u0131
\nOmurilik yaralanmalar\u0131 geleneksel olarak tam veya eksik yaralanmalar olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131r.
\nAmerikan Omurilik Yaralanmas\u0131 Derne\u011fi (ASIA), tam yaralanmay\u0131 (tamamlanm\u0131\u015f) yaralanma seviyesinin alt\u0131nda duyusal ve motor fonksiyonlar\u0131n tamamen yoklu\u011fu olarak tan\u0131mlar. De\u011ferlendirme a\u015fa\u011f\u0131daki tablo vas\u0131tas\u0131yla yap\u0131lmaktad\u0131r.
\nASIA (Amerikan Spinal Yaralanma Cemiyeti) Skalas\u0131 De\u011ferlendirmesi:<\/p>\n
\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span>ASIA A, Complete (tamamlanm\u0131\u015f):<\/span><\/b>\u00a0<\/span>Sakral seviye (S4-S5) de dahil olmak \u00fczere korunan bir motor ve duyusal fonksiyon bulunmamaktad\u0131r. Tam motor kas hareket kayb\u0131 ve tam duyu kayb\u0131 mevcuttur.<\/span><\/p>\n \u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span>ASIA B, \u0130nkomplet (tamamlanmam\u0131\u015f):<\/span><\/b>\u00a0<\/span>Etkilenen seviyenin alt\u0131nda duyusal fonksiyonlar korunmu\u015f olmakla beraber, sakral seviye (S4-S5) de dahil olmak \u00fczere motor hareket fonksiyonu bulunmamaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n \u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span>ASIA C, \u0130nkomplet (tamamlanmam\u0131\u015f):\u00a0 Motor ve duyu kayb\u0131 var. Ancak lezyon seviyesi alt\u0131nda \u00f6nemli kas gruplar\u0131nda , grade 3 ten az kas kuvveti korunmu\u015ftur.<\/span><\/b><\/p>\n \u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span>ASIA D, \u0130nkomplet (tamamlanmam\u0131\u015f):<\/span><\/b>\u00a0 Motor hareket\u00a0 ve duyu hissi kayb\u0131 var. Ancak lezyon seviyesi alt\u0131ndaki \u00f6nemli kas gruplar\u0131nin en az yar\u0131s\u0131 veya fazlas\u0131nda\u00a0 grade 3 veya daha y\u00fcksek d\u00fczeylerde kas kuvveti korunmu\u015ftur.<\/span><\/p>\n \u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span>ASIA E, (Normal):<\/span><\/b>\u00a0<\/span>Motor hareket ve duyusal fonksiyonlar normaldir.<\/span><\/p>\n ASIA\u2019n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma sayfas\u0131, fizik muayeneyi ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. 28 dermatomun her biri, i\u011fne bat\u0131rma ve hafif dokunma duyusal i\u015flevi a\u00e7\u0131s\u0131ndan iki tarafl\u0131 olarak de\u011ferlendirilebilir. Uzuvlardaki normal duyu 2. derece, de\u011fi\u015fmi\u015f duyu 1. derece ve yoklu\u011fu 0\u2019d\u0131r. Be\u015fi \u00fcst ekstremitelerde ve be\u015fi alt ekstremitelerde olmak \u00fczere on temel kas grubu iki tarafl\u0131 olarak test edilir ve 0 ila 5 puanl\u0131k standart bir \u00f6l\u00e7ekte derecelendirilir. Motor puanlar\u0131, ASIA motor puan\u0131n\u0131 (maksimum 100) elde etmek i\u00e7in toplan\u0131r. ASIA, bozulma seviyesini tam omurilik yaralanmas\u0131ndan \u00e7e\u015fitli seviyelerde eksik omurilik yaralanmas\u0131na kadar s\u0131n\u0131fland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. ASIA, yaralanma seviyesini, v\u00fccudun her iki taraf\u0131nda sa\u011flam motor ve duyusal fonksiyona sahip en kaudal seviye olarak tan\u0131mlar.<\/span><\/p>\n Omurilik yaralanmas\u0131 vakalar\u0131n\u0131n, Brown-Sequard sendromundan sonra (%15 ila %25\u2019ini) b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131 santral omurilik yaralanmalar\u0131 olu\u015fturur. Bu sendrom ilk olarak 1954 y\u0131l\u0131nda Schneider ve arkada\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Olu\u015fum Mekanizmas\u0131 ve Patofizyoloji Santral kord sendromunun klasik g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc, g\u00f6vdeden ziyade ba\u015f ve boynun hiperekstansiyonu sonucu yaralanma ge\u00e7iren, altta yatan servikal spondilozu olan ya\u015fl\u0131 bir hastay\u0131 i\u00e7erir. Hiperekstansiyon mekanizmas\u0131 genellikle \u00e7ok hafif gibi g\u00f6r\u00fcnse de, servikal spondiloz durumunda belirgin ciddi n\u00f6rolojik hasara yol a\u00e7abilir. Santral kord sendromlu ki\u015filerde servikal spinal kanal\u0131n sagital \u00e7ap\u0131 ortalamaya g\u00f6re daha k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr ve 40 ya\u015f \u00fcst\u00fc santral kord sendromlu hastalar\u0131n\u0131n %90\u2019\u0131ndan fazlas\u0131nda osteofit olu\u015fumu, kanal stenozu ve posterior longitudinal ligaman\u0131n ossifikasyonu gibi altta yatan servikal omurga rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 oldu\u011fu g\u00f6sterilmi\u015ftir. Baz\u0131 hafif semptomlar g\u00f6steren hastalarda, altta yatan servikal spondiloz genellikle yaralanmadan \u00f6nce asemptomatiktir. Santral kord sendromunun g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bu ya\u015f grubundaki ki\u015filerde vertebral k\u0131r\u0131klar ve \u00e7\u0131k\u0131klar genellikle yoktur. Servikal kord, ligamentum flavum\u2019un zaten daralm\u0131\u015f bir spinal kanala do\u011fru b\u00fck\u00fclmesiyle do\u011frudan kompresyona u\u011frayarak sonu\u00e7ta yaralanabilir. Do\u011fu\u015ftan servikal stenozu olan gen\u00e7 ki\u015filerde de hiperekstansiyon yaralanmas\u0131 sonucu santral kord sendromunun olu\u015fma riski daha y\u00fcksektir. Ge\u00e7ici kuadripleji, servikal kord n\u00f6rapraksisi ve yanan el sendromu da dahil olmak \u00fczere santral kord sendromu ve benzerleri, do\u011fu\u015ftan omurilik darl\u0131\u011f\u0131 olan birka\u00e7 sporcuda da bildirilmi\u015ftir. Sporcular, \u00f6zellikle darbeye maruz kald\u0131klar\u0131 top \u00e7alma gibi oyunun gerektirdi\u011fi zorluklar nedeniyle daha fazla risk alt\u0131ndad\u0131r. \u201cGe\u00e7ici kuadripleji\u201d ve \u201cservikal kord n\u00f6rapraksisi\u201d terimleri, literat\u00fcrde genellikle 10 veya 15 dakika s\u00fcren ve ard\u0131ndan kendili\u011finden d\u00fczelen \u00f6nemli, bazen tam \u00fcst ve alt ekstremite (kol ve bacak) g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc ve duyusal bozukluklar\u0131 tan\u0131mlamak i\u00e7in birbirlerinin yerine kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n \u00d6nceden stenoz veya spondilozu olmayan gen\u00e7 ki\u015filerde, santral kord sendromunun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in daha y\u00fcksek enerjili bir travmatik mekanizma gereklidir. Genellikle bu mekanizma, trafik kazalari gibi \u015fiddetli bir travma ili\u015fkili\u00a0 k\u0131r\u0131k-\u00e7\u0131k\u0131kla birlikte ciddi bir omurga yaralanmas\u0131ndan olu\u015fur ve bu da dengesiz bir omurgaya neden olur. Hastalar\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir alt grubu, omurga k\u0131r\u0131\u011f\u0131 veya instabilitesi olmaks\u0131z\u0131n santral kord sendromu ile sonu\u00e7lanan travmatik disk hernisi olan gen\u00e7 ki\u015fileri i\u00e7erir. Santral kord sendromu ba\u015flang\u0131\u00e7ta, periferik yap\u0131lar\u0131n korundu\u011fu, merkezi gri cevher ve uzun yollar\u0131n merkezi k\u0131sm\u0131ndaki yaralanmadan olu\u015ftu\u011fu \u015feklinde teorize edilmi\u015ftir. B\u00f6ylelikle merkezi gri cevher hasar\u0131 ve omurilik kanamas\u0131n\u0131n santral kord sendromunun ana nedenleri oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ancak, son \u00e7al\u0131\u015fmalar, orta ve \u00fcst servikal omurgadaki lateral kortikal spinal yolun ana patolojik anormallik alan\u0131n\u0131 i\u00e7erdi\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n Tan\u0131 ve De\u011ferlendirme Daha \u015fiddetli vakalarda, genellikle idrar retansiyonu ve ba\u011f\u0131rsak ve cinsel i\u015flev bozuklu\u011fu gibi mesane disfonksiyonu g\u00f6r\u00fclebilir. Motor fonksiyon Tedavi \u00c7e\u015fitleri:<\/span><\/p>\n Santral kord sendromu vakalar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funda, hasta cerrahi m\u00fcdahale olmadan \u00f6nemli n\u00f6rolojik ve motor iyile\u015fme sa\u011flayabilir.3,4,7, 2-Cerrahi Tedavi<\/span><\/p>\n Cerrahi, Santral kord sendromlu \u00a0hastalarda t\u0131bbi tedaviye ek bir tedavi y\u00f6ntemidir; yukar\u0131da belirtilen t\u00fcm t\u0131bbi tedavi prensipleri, cerrahi m\u00fcdahale gerekip gerekmedi\u011fine bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n tedavi rejimine dahil edilmelidir. Daha eski \u00e7al\u0131\u015fmalar, Santral Kord Sendromu\u201dnun cerrahi tedavisinin zararl\u0131 ve etkisiz olabilece\u011fini \u00f6ne s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Schneider ve ark. ve Morgan ve ark. dekompresyon laminektomisinin hastan\u0131n n\u00f6rolojik durumunu iyile\u015ftirmedi\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir. Bir hasta, cerrahi dekompresyondan sonra kuadriplejik olarak uyanm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak, \u00a0Santral kord sendromunun cerrahi olmayan tedavisi baz\u0131 hastalarda ba\u015far\u0131l\u0131 olmam\u0131\u015ft\u0131r ve daha yeni ara\u015ft\u0131rmalar, cerrahi m\u00fcdahalenin \u00a0Santral kord sendromlu ki\u015filerin belirli alt gruplar\u0131nda faydal\u0131 olabilece\u011fini \u00f6ne s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/span><\/span><\/p>\n Fig\u00fcr 5 Cerrahi Endikasyonlar<\/span><\/p>\n Spinal instabilite(omurga dengesizli\u011fi), cerrahi m\u00fcdahale i\u00e7in tek kesin endikasyondur. Servikal Spinal instabilite, kom\u015fu bir omur veya omur g\u00f6vdesinin translasyonundan 3,5 mm\u2019den fazla olan(kayma) ,11\u00b0\u2019den fazla olan a\u00e7\u0131sal yer de\u011fi\u015ftirmesi olarak(e\u011filme) olarak\u00a0 tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nstabilite, dinamik bir fakt\u00f6r olarak boyun omurgalar\u0131n\u0131n dengesiz hareket ederek \u00a0Prosed\u00fcrler:<\/span><\/p>\n Cerrahi se\u00e7enekler patolojik anormalli\u011fe g\u00f6re belirlenir. BT ve MRI gibi g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme teknikleri, cerrah\u0131n kompresyon b\u00f6lgesini belirlemesini sa\u011flar. Ameliyat\u0131n kapsam\u0131 her hasta i\u00e7in ki\u015fiselle\u015ftirilir ve \u00e7ok seviyeli stenoz tipik bir bulgudur (\u00dcst paragraftaki resim). Omurilik \u00fczerindeki bas\u0131nc\u0131 azaltmak i\u00e7in anterior, posterior veya kombine yakla\u015f\u0131m kullan\u0131labilir. Zamanlama:<\/span><\/p>\n Santral Kord Sendromu olusmus ki\u015filerde cerrahi m\u00fcdahalenin zamanlamas\u0131, iki istisna d\u0131\u015f\u0131nda tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r: Klinik Sonu\u00e7lar<\/span><\/p>\n 1-Cerrahi Yap\u0131lmayan Vaka Sonuclar\u0131<\/span><\/p>\n \u015eu anda, \u00a0Santral Kord Sendromu\u2019nun cerrahi olmayan tedavisini cerrahi tedavisiyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131ran prospektif, randomize bir \u00e7al\u0131\u015fma yay\u0131nlanmam\u0131\u015ft\u0131r. Ger\u00e7i, birka\u00e7 \u00e7al\u0131\u015fma cerrahi olmayan tedaviyle iyi sonu\u00e7lar bildirmi\u015ftir.2,3,5,12,16,18 Bu hastalardaki \u0130yile\u015fme kademeli ve genellikle tamamlanmam\u0131\u015ft\u0131r ve yaralanman\u0131n \u015fiddetiyle ili\u015fkilidir. Stabilitenin de\u011ferlendirmesi zor olabilir ve diskoligament\u00f6z kompleksin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, omurga hareket segmentinin stabilitesini belirlemede anahtar fakt\u00f6rd\u00fcr,22. Omurga instabilitesi olmayan Santral Kord Sendromu hastalari i\u00e7in cerrahi m\u00fcdahale tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. \u015eu anda n\u00f6rolojik iyile\u015fme g\u00f6steren bir hastada dekompresyonu destekleyen hi\u00e7bir kan\u0131t yoktur. Ancak, kal\u0131c\u0131 kord bas\u0131s\u0131, motor iyile\u015fmede ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k veya uzun s\u00fcreli n\u00f6rolojik plato veya bozulma olan hastalar cerrahi m\u00fcdahaleden fayda g\u00f6rebilir,(9,11.16,17,18) \u00a0 \u00a0Kord bas\u0131s\u0131, f\u0131t\u0131kla\u015fm\u0131\u015f disk, epidural hematom veya kemik par\u00e7alar\u0131n\u0131n \u00a0kanala girmesi sonucunda ortaya \u00e7\u0131kabilir. Soruna neden olan omurilik bas\u0131s\u0131n\u0131n erkenden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, omurilikte kronik miyelopatik de\u011fi\u015fikliklerin ilerlemesini \u00f6nleyebilir ve iyile\u015fmeye ve genel fonksiyona katk\u0131da bulunabilir.(9;11;16) Altta yatan spinal stenoz ve spondiloz, cerrahi tedavi i\u00e7in di\u011fer sekonder endikasyonlard\u0131r. 2-Cerrahi M\u00fcdahale Yap\u0131lan Vaka Sonu\u00e7lar\u0131<\/span><\/p>\n Israr eden belirgin kord bas\u0131s\u0131 olan; kas g\u00fcc\u00fc iyile\u015fmesinde ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k g\u00f6steren ve\/veya uzun s\u00fcreli n\u00f6rolojik tablosu iyile\u015fmeden sabit kalan ve\/veya giderek bozulma olan hastalar cerrahi m\u00fcdahaleden fayda g\u00f6rebilir.9,11,13,16,17,18,19. Ancak, az say\u0131da veri cerrahi ve cerrahi olmayan y\u00f6netimi do\u011frudan kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Bose ve arkada\u015flar\u0131,(21) cerrahi veya cerrahi olmayan y\u00f6ntemlerle tedavi edilen toplam 28 Santral kord sendromu hastas\u0131nda motor fonksiyon iyile\u015fmesini geriye d\u00f6n\u00fck olarak kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Cerrahi grupta daha y\u00fcksek derecede iyile\u015fme kaydedildi\u011fini saptam\u0131\u015flard\u0131r. Ameliyat, spinal instabilitesi olan hastalara ve ilk iyile\u015fme d\u00f6neminden sonra ilerleyici olarak iyile\u015fme g\u00f6stermeyen ve kal\u0131c\u0131 kompresyon kan\u0131t\u0131 olan hastalara uyguland\u0131. Chen ve arkada\u015flar\u0131 da (9) ba\u015flang\u0131\u00e7ta retrospektif bir \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fctt\u00fcler ve sonu\u00e7ta cerrahi m\u00fcdahaleden fayda g\u00f6ren iki grup buldular: radyografik anormalliklere bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n daha gen\u00e7 hastalar ve klinik olarak ili\u015fkili, ilerleyen kord lezyonlar\u0131 olan daha ya\u015fl\u0131 hastalar cerrahi m\u00fcdahaleden daha \u00e7ok yarar g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131. Chen ve arkada\u015flar\u0131,(8) daha sonra, \u00f6nceden servikal spondilozu tespit edilen ve tam omurilik yaralanmas\u0131 olan ve yaralanmadan 2 ila 14 g\u00fcn sonra ameliyat edilen 37 hastada prospektif bir \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fctt\u00fcler. Cerrahi yap\u0131lan grup, cerrahi yap\u0131lmayan gruba g\u00f6re daha h\u0131zl\u0131 n\u00f6rolojik iyile\u015fme ya\u015fad\u0131. Cerrahi yap\u0131lmayan grupta iyile\u015fme \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde daha yava\u015ft\u0131 (P = 0,005) ve hastanede kal\u0131\u015f s\u00fcresi daha uzundu. Ancak takip eden 2 y\u0131lda, iki kohort aras\u0131nda anlaml\u0131 bir fark g\u00f6sterilmedi (P = 0,06). \u00dc\u00e7ten fazla vertebral seviyeyi etkileyen servikal stenozu olan hastalar, cerrahi veya cerrahi olmayan y\u00f6ntemlerle tedavi edilmelerine bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n daha k\u00f6t\u00fc sonu\u00e7lar ya\u015fad\u0131lar. Cerrahi tedaviyi tan\u0131mlayan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n \u00e7o\u011fu, se\u00e7im \u00f6nyarg\u0131lar\u0131na ve kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 de\u011fi\u015fkenlere tabi olan retrospektif analizlerdir. Cerrahi ve cerrahi olmayan y\u00f6netimi kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131ran prospektif randomize \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle, cerrahi tedavinin ger\u00e7ek faydas\u0131 belirsizdir. Cerrahi m\u00fcdahalenin de\u011ferini ve zamanlamas\u0131n\u0131 incelemek i\u00e7in iyi tasarlanm\u0131\u015f prospektif \u00e7al\u0131\u015fmalara ihtiya\u00e7 vard\u0131r.<\/p>\n \u00d6zet<\/span><\/p>\n Santral Kord Sendromu, en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen k\u0131smi hasarlanm\u0131\u015f Omurilik yaralanmas\u0131 \u00a0olgusudur.N\u00fcfusun artan ya\u015f\u0131yla birlikte, doktorlar \u00a0N\u00fcfusun artan ya\u015f\u0131yla birlikte, doktorlar \u00a0Santral Kord Sendrom\u2019lu \u00a0daha fazla hastayla kar\u015f\u0131la\u015facakt\u0131r. Bu nedenle, \u00a0Santral Kord Sendrom \u2018unun anatomisini, patofizyolojisini ve tedavisini anlamak esast\u0131r.\u00a0 Santral Kord Sendrom \u2018lu hastalar\u0131n \u00e7o\u011fu cerrahi olmadan medikal tedaviyle kademeli, ancak genellikle eksik bir iyile\u015fme bekleyebilse de, son \u00e7al\u0131\u015fmalar erken cerrahinin potansiyel faydalar\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir. T\u00fcm Santral Kord Sendrom hastalar\u0131 optimal t\u0131bbi tedavi ve erken immobilizasyon almal\u0131d\u0131r. Bizim prati\u011fimizde, birincil cerrahi endikasyon n\u00f6rolojik hasarla ili\u015fkili santral kord yaralanmas\u0131 olan ve omurga \u00e7\u0131k\u0131k-k\u0131r\u0131klar\u0131 olan hastalard\u0131r. Omurga k\u0131r\u0131klar\u0131 tipik olarak ekstansiyon distraksiyon yaralanmas\u0131 varl\u0131\u011f\u0131 ile \u00a0ortaya \u00e7\u0131kar. N\u00f6rolojik k\u00f6t\u00fcle\u015fmesi olan bir hastada spinal instabilite yoksa erken cerrahi tedavi \u00f6nerilir. Statik kalan ve herhangi bir ilerleme olmayan n\u00f6rolojik defisit i\u00e7in en iyi tedavi algoritmas\u0131n\u0131 ve cerrahi m\u00fcdahalenin zamanlamas\u0131n\u0131 belirlemek i\u00e7in daha fazla ara\u015ft\u0131rmaya ihtiya\u00e7 vard\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n ALINTILAR:<\/span><\/span><\/p>\n 1. Bosch A, Stauffer ES, Nickel VL: Incomplete traumatic quadriplegia: A ten-year review. JAMA 1971;216:473- 478.<\/span><\/p>\n 6. Trombly R, Guest JD: Acute central cord syndrome arising from a cervical epidural abscess: Case report. Neurosurgery 2007;61:E424-E425.<\/p>\n 7. Schneider RC, Thompson JM, Bebin J: The syndrome of acute central cervical spinal cord injury. J Neurol Neurosurg Psychiatry 1958;21:216-227.<\/span><\/p>\n 8. Chen TY, Dickman CA, Eleraky M, Sonntag VK: The role of decompression for acute incomplete cervical spinal cord injury in cervical spondylosis. Spine (Phila Pa 1976) 1998;23:2398-2403.<\/span><\/p>\n 9. Chen TY, Lee ST, Lui TN, et al: Efficacy of surgical treatment in traumatic central cord syndrome. Surg Neurol 1997;48: 435-440.<\/span><\/p>\n 10. Jimenez O, Marcillo A, Levi AD: A histopathological analysis of the human cervical spinal cord in patients with acute traumatic central cord syndrome. Spinal Cord 2000;38:532-537.<\/span><\/p>\n 11. Quencer RM, Bunge RP, Egnor M, et al: Acute traumatic central cord syndrome: MRI-pathological correlations. Neuroradiology 1992;34:85-94.<\/span><\/p>\n 12. Song J, Mizuno J, Inoue T, Nakagawa H: Clinical evaluation of traumatic central cord syndrome: Emphasis on clinical significance of prevertebral hyperintensity, cord compression, and intramedullary high-signal intensity on magnetic resonance imaging. Surg Neurol 2006;65:117-123.<\/span><\/p>\n 13..22. Henderson RL, Reid DC, Saboe LA: Multiple noncontiguous spine fractures. Spine (Phila Pa 1976) 1991;16:128-131.<\/span><\/p>\n 14. Dvorak MF, Fisher CG, Hoekema J, et al: Factors predicting motor recovery and functional outcome after traumatic central cord syndrome: A long-term follow-up. Spine (Phila Pa 1976) 2005; 30:2303-2311.<\/span><\/p>\n 15. Papadopoulos SM, Selden NR, Quint DJ, Patel N, Gillespie B, Grube S: Immediate spinal cord decompression for cervical spinal cord injury: Feasibility and outcome. J Trauma 2002;52:323- 332.<\/span><\/p>\n 16. Morgan TH, Wharton GW, Austin GN: The results of laminectomy in patients with incomplete spinal cord injuries. Paraplegia 1971;9:14-23.<\/span><\/p>\n 17. Guest J, Eleraky MA, Apostolides PJ, Dickman CA, Sonntag VK: Traumatic central cord syndrome: Results of surgical management. J Neurosurg 2002; 97(1 suppl):25-32.<\/span><\/p>\n 18. La Rosa G, Conti A, Cardali S, Cacciola F, Tomasello F: Does early decompression improve neurological outcome of spinal cord injured patients? Appraisal of the literature using a meta-analytical approach. Spinal Cord 2004;42:503- 512.<\/span><\/p>\n 19. Newey ML, Sen PK, Fraser RD: The long-term outcome after central cord syndrome: A study of the natural history. J Bone Joint Surg Br 2000;82:851-855.<\/span><\/p>\n 20. Yamazaki T, Yanaka K, Fujita K, Kamezaki T, Uemura K, Nose T: Traumatic central cord syndrome: Analysis of factors affecting the outcome. Surg Neurol 2005;63:95-99.<\/span><\/p>\n 22. Vaccaro AR, Hulbert RJ, Patel AA, et al: The subaxial cervical spine injury classification system: A novel approach to recognize the importance of morphology, neurology, and integrity of the disco-ligamentous complex. Spine (Phila Pa 1976) 2007;32:2365-2374<\/span><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Trafik kazalar\u0131 \u00fclkemizde yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 can ve mal kay\u0131plar\u0131 ile birlikte b\u00fcy\u00fck bir i\u015f g\u00f6remezlik yaratarak zaman ve sa\u011fl\u0131k problemleri ile ma\u011fduriyetlere\u00a0 yol a\u00e7maktad\u0131r. Teknolojinin geli\u015fmesine paralel \u00fclkemizdeki trafik a\u011f\u0131 h\u0131zla modernle\u015fip yenilenirken beraberinde daha h\u0131zl\u0131 ve kolay ula\u015f\u0131labilir ara\u00e7lar\u0131n piyasa \u00e7\u0131kmas\u0131 ile trafi\u011fe ula\u015f\u0131m \u00e7ok daha kolayla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. N\u00fcfusun artmas\u0131, modern yollar ve geli\u015fmi\u015f ara\u00e7lar\u0131n … <\/p>\n
\nKlasik santral kord sendromu daha \u00f6nceden tan\u0131 konulmam\u0131\u015f veya tan\u0131s\u0131 konulup tedavisi ihmal edilmi\u015f kemik omurgas\u0131nda herhangi bir hasar belirtisi olmaks\u0131z\u0131n servikal spondilozu mevcut olan 60 ya\u015f \u00fczerindeki hastalarda hiperekstansiyon yaralanmas\u0131 sonucu olu\u015fmaktad\u0131r. Santral kord sendromu ayr\u0131ca, omurga k\u0131r\u0131klar\u0131 veya omurga instabilitesi ile sonu\u00e7lanan y\u00fcksek enerjili travma ge\u00e7iren gen\u00e7 ki\u015filerde de g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
\nOmurilik organizasyonu ve santral kord sendromunun patofizyolojisi hakk\u0131nda bilgi sahibi olmak, en uygun tedavi y\u00f6ntemini se\u00e7mek i\u00e7in \u00f6nemlidir. Baz\u0131 durumlarda cerrahi olmayan tedavi yeterlidir, ancak son ara\u015ft\u0131rmalar cerrahi tedavinin potansiyel faydalar\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n
\nOmurilik yaralanmalar\u0131, birincil ve ikincil olmak \u00fczere iki patofizyolojik faza ayr\u0131labilir. Birincil yaralanma, tetikleyici travma an\u0131nda meydana gelir. Bu t\u00fcr yaralanmalar, do\u011frudan omurili\u011fin a\u015f\u0131r\u0131 fleksiyonu, ekstansiyonu ve\/veya rotasyonu veya dolayl\u0131 olarak omurili\u011fe etki eden yer de\u011fi\u015ftirmi\u015f kemik veya disk materyali nedeniyle olu\u015fabilir. \u0130kincil yaralanma, tetikleyici travmatik olaydan sonra meydana gelir. Bu t\u00fcr yaralanmalar, inflamatuar yan\u0131t ve n\u00f6ronal h\u00fccre apoptozunun (yani programlanm\u0131\u015f h\u00fccre \u00f6l\u00fcm\u00fc) bir kombinasyonunu i\u00e7eren, tam olarak anla\u015f\u0131lamam\u0131\u015f karma\u015f\u0131k d\u00fczyde bir reaksiyondan kaynaklan\u0131r. Travma, santral kord sendromunun en yayg\u0131n nedenidir. Santral kord sendromu en s\u0131k motorlu ta\u015f\u0131t kazalar\u0131, d\u00fc\u015fmeler ve dal\u0131\u015f yaralanmalar\u0131ndan sonra meydana gelir. Santral kord sendromu, spinal epidural apse gibi travmatik olmayan nedenlerden de kaynaklanabilir.<\/p>\n
\nOmurilik yaralanmas\u0131 \u015f\u00fcphesi olan hastalarda h\u0131zl\u0131 ve do\u011fru tan\u0131 esast\u0131r.
\nGenellikle lateral, AP ve a\u011f\u0131z a\u00e7\u0131k odontoid g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlerinden olu\u015fan tam bir radyografik de\u011ferlendirme yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Koronal ve sagital rekonstr\u00fcksiyon BT (Bilgisayar Tomografi) taramalar\u0131, kemik yaralanmalar\u0131n\u0131 daha iyi anlamak ve d\u00fcz radyografilerde belirgin olmayan yaralanmalar\u0131 tespit etmek i\u00e7in kullan\u0131labilir. BT ayr\u0131ca oksipitoservikal ve servikotorasik bile\u015fkelerdeki olas\u0131 yaralanmalar\u0131n de\u011ferlendirilmesinde de yard\u0131mc\u0131d\u0131r. Travma merkezlerinde BT s\u0131kl\u0131kla geleneksel radyografiye ek olarak veya onun yerine uygulan\u0131r. Kom\u015fu olmayan omurga k\u0131r\u0131klar\u0131na travma vakalar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k %10 ila %20 oran\u0131nda tesad\u00fcfen rastlan\u0131lmas\u0131 nedeniyle, bir servikal omurga k\u0131r\u0131\u011f\u0131 tespit edildi\u011finde, t\u00fcm omurga genellikle d\u00fcz radyografi veya BT ile g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenmelidir. MR (Manyetik Rezonans G\u00f6r\u016bnt\u00fcleme) yumu\u015fak doku yaralanmas\u0131 veya omurilik s\u0131k\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha ileri de\u011ferlendirmede faydal\u0131 olabilir. MR de\u011ferlendirmesi tipik olarak T1 ve T2 a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler ve aksiyal, koronal ve sagital kesitleri i\u00e7erir. K\u0131sa tau inversiyon iyile\u015fme (STIR) sekanslar\u0131 sagital kesitleri tamamlayabilir. Servikal omurilik parankimi i\u00e7indeki hiperintens sinyal, santral kord sendromu olan hastalarda T2 a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 MR ve STIR sekanslar\u0131nda tipik olarak g\u00f6sterilir. Bu bulgu, parankimal kanama kan\u0131t\u0131 olmaks\u0131z\u0131n \u00f6demle uyumludur. T2 a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme ve\/veya STIR sekanslar\u0131, intervertebral disk ve posterior ligament\u00f6z gerginlik band\u0131 gibi bulgular \u00f6n ve arka boyun yumu\u015fak dokulardaki yaralanmalar\u0131n de\u011ferlendirilmesinde kritik \u00f6neme sahiptir. T2 a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 MR ayr\u0131ca, spinal instabilitenin bir g\u00f6stergesi oldu\u011fu g\u00f6sterilen prevertebral hiperintensiteyi de ortaya \u00e7\u0131karabilir. Altta yatan servikal spondiloz ve spinal stenoz, hem d\u00fcz hem de ileri g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla de\u011ferlendirilmelidir. Omurilik yaralanmal\u0131 bir hastay\u0131 de\u011ferlendirirken, n\u00f6rolojik hasar\u0131n boyutunu (yani, tam veya eksik)kesin belirlemek onemlidir.<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/sadibaturoglu.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-5-300x204.png\")
<\/p>\n
\n\u0130ki otopsi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda alt motor n\u00f6ron hasar\u0131 veya omurilik parankimi kanamas\u0131na dair bir kan\u0131t bulunamam\u0131\u015ft\u0131r;
\nancak, lateral kortikospinal yoldaki b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 motor aksonlarda yayg\u0131n hasar kaydedilmi\u015ftir.18,19
\nSantral kord sendromlu \u00a0hastalarda, lateral kortikospinal yollardaki yaralanma b\u00f6lgesinin distalindeki akson yollar\u0131nda Wallerian dejenerasyonu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Trombly ve Guest,(6). bir \u00a0Santral kord sendromu vakas\u0131n\u0131n n\u00f6romonit\u00f6rizasyonuna dair ilk raporu sunmu\u015ftur. Motor uyar\u0131lm\u0131\u015f potansiyeller, somatosensoriyel uyar\u0131lm\u0131\u015f potansiyellerden daha ciddi \u015fekilde etkilenmi\u015f ve el kaslar\u0131, \u00f6zellikle de abd\u00fckt\u00f6r pollicis brevis, en ciddi \u015fekilde etkilenmi\u015ftir. Bu nedenle, lateral kortikospinal yolun b\u00fcy\u00fck miyelinli aksonlar\u0131ndaki hasar, Santral kord sendromu \u00a0ile ili\u015fkili eksikliklerin ana nedeni gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir. Bu, distal \u00fcst ekstremitenin ince motor hareketlerinin birincil olarak etkilenmesini a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Santral kord sendromu , duyusal olarak korunan yaln\u0131zca el ve \u00f6n kollarla s\u0131n\u0131rl\u0131 g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fckten, tam olmayan Spinal kord yaralanmas\u0131n\u0131n tek kan\u0131t\u0131 olarak sakral korunumlu tam kuadripareziye kadar uzanan bir yelpazede kendini g\u00f6sterir. \u00dcst ekstremiteler, alt ekstremitelerden daha ciddi \u015fekilde etkilenir. \u00d6zellikle eller ve \u00f6n kollar en \u00e7ok etkilenir.<\/p>\n
\ngeri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc, e\u011fer varsa, v\u00fccutta a\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131ya do\u011fru ilerler. Ayak parmaklar\u0131 fleks\u00f6rleri iyile\u0219me d\u00f6neminde ilk \u00f6nce geri d\u00f6ner, ard\u0131ndan ayak parmaklar\u0131 ekstans\u00f6rleri ve ard\u0131ndan lomber kord taraf\u0131ndan innerve edilen yap\u0131lar (\u00f6rne\u011fin, ayak bile\u011fi dorsifleksiyonunu sa\u011flayanlar) geri d\u00f6ner. \u0130yile\u015fme genellikle \u00fcst ekstremitelerde alt ekstremitelere g\u00f6re daha az tamamlan\u0131r.
\nTamamlanmam\u0131\u015f yaralanmalarda n\u00f6rolojik iyile\u015fme \u015fans\u0131 daha y\u00fcksektir; oysa motor iyile\u015fme, tam yaralanmas\u0131 olan hastalar\u0131n yaln\u0131zca %3\u2019\u00fcnde ilk 24 saat i\u00e7inde d\u00fczelirken \u00a0ve 24-48 saat sonra asla sa\u011flanmaz. Tam yaralanmalar ba\u015flang\u0131\u00e7ta, yaralanma b\u00f6lgesinin \u00fc\u00e7 seviyesinden daha a\u015fa\u011f\u0131da motor ve duyusal fonksiyonun yoklu\u011fu olarak tan\u0131mlan\u0131yordu. Tam olmayan yaralanmalar ise, aksine, yaralanma seviyesinin alt\u0131nda motor veya duyusal fonksiyonun bir miktar korunmas\u0131n\u0131 i\u00e7erir. ASIA, daha yak\u0131n zamanda tam Santral kord sendromunu \u00a0en alt sakral segmentlerde (yani S4-S5) duyusal ve motor fonksiyonlar\u0131n yoklu\u011fu olarak yeniden tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle, tam Santral kord sendromu tan\u0131s\u0131 koymak i\u00e7in, hekim perianal b\u00f6lgede dokunma ve i\u011fne batmas\u0131 hissini ve d\u0131\u015f anal sfinkterin istemli kontrakt\u00fcr\u00fcn\u00fc test etmelidir.
\nSakral korunum, uzun beyaz cevher yollar\u0131n\u0131n (yani kortikospinal ve spinotalamik) konus medullaris\u2019ten serebral kortekse kadar en az\u0131ndan k\u0131smen devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi\u011fi i\u00e7in, eksik Santral kord sendromunun \u00a0\u00f6nemli bir g\u00f6stergesidir.\u00a0 Santral kord sendromu ge\u00e7iren bir hastan\u0131n ilk de\u011ferlendirmesi s\u0131ras\u0131nda, sakral korunum, eksik Santral kord sendromunu \u00a0tam Santral kord sendromundan \u00a0ay\u0131rt etmek i\u00e7in mevcut olan tek n\u00f6rolojik fonksiyon olabilir. Sakral korunumun de\u011ferlendirilmesi, perianal his, rektal ton ve ayak ba\u015f parma\u011f\u0131 fleks\u00f6r\u00fcn\u00fcn aktivitesinden olu\u015fur. \u015eiddetli Omurilik yaralanmalar\u0131ndan sonra spinal \u015fok meydana gelebilir. Bu, tam arefleksi durumu olarak tan\u0131mlan\u0131r ve genellikle yaralanma an\u0131ndan itibaren 24 saat i\u00e7inde d\u00fczelir. N\u00f6rolojik hasar\u0131n taml\u0131\u011f\u0131, spinal \u015fok ge\u00e7ene kadar belirlenemez. Bulbokavern\u00f6z refleksinin geri d\u00f6nmesi, spinal \u015fokun sonunu haber verir. Klinik test, sa\u011flam S3-S4 ark\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de\u011ferlendirir ve glans penisini s\u0131karak, klitorise bask\u0131 uygulayarak veya bir Foley kateterini \u00e7ekerek ger\u00e7ekle\u015ftirilir. Sa\u011flam bir refleks, anal sfinkterin kas\u0131lmas\u0131na neden olur. Do\u011fru bir klinik n\u00f6rolojik de\u011ferlendirme ve kay\u0131t sistemi, tedavi kararlar\u0131n\u0131 etkiler, g\u00fcvenilir seri izlemeye olanak tan\u0131r ve prognostik bilgi sa\u011flar.<\/p><\/div>\n![\"\"](\"http:\/\/sadibaturoglu.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/WhatsApp-Image-2025-09-22-at-22.55.05-4-203x300.jpeg\")
<\/div>\n
\n1-Cerrahi Olmayan Tedavi<\/span><\/p>\n
\nSchneider ve ark. taraf\u0131ndan 1954 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fma, \u00a0Santral kord sendromunda do\u011fal seyrin kendili\u011finden iyile\u015fmeye yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve cerrahi tedavinin gereksiz ve muhtemelen zararl\u0131 oldu\u011funu ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Optimal t\u0131bbi tedavi, erken immobilizasyon ve muhtemelen intraven\u00f6z steroidler, \u00a0Santral kord sendromunun genel prognozunu iyile\u015ftirmi\u015ftir.
\nSantral kord sendromlu ki\u015finin uygun t\u0131bbi tedavisi, hastan\u0131n yaralanmadan sonraki ilk d\u00f6nemde yo\u011fun bak\u0131ma al\u0131nmas\u0131n\u0131 gerektirir.
\nHemodinami\u011fin ve tedaviye yan\u0131tlar\u0131n yak\u0131ndan izlenmesi i\u00e7in santral ven\u00f6z ve kal\u0131c\u0131 arteriyel kateterler kullan\u0131labilir. Bir Swan-Ganz kateteri gerekebilir. Gerekti\u011finde vazopress\u00f6rlerle desteklenen hacim res\u00fcsitasyonu ile yeterli kan bas\u0131nc\u0131n\u0131n (ortalama arter bas\u0131nc\u0131 >85 mm Hg) korunmas\u0131n\u0131n n\u00f6rolojik sonu\u00e7lar\u0131 iyile\u015ftirdi\u011fi g\u00f6sterilmi\u015ftir. Kan bas\u0131nc\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 muhtemelen omurilik perf\u00fczyonunu en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131kar\u0131r ve ikincil hasar\u0131 s\u0131n\u0131rlar.
\nTart\u0131\u015fmal\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen, intraven\u00f6z olarak uygulanan metilprednizolon, tam ve k\u0131smi omurilik yaralanmas\u0131 i\u00e7in en yayg\u0131n kullan\u0131lan farmakolojik tedavidir. Ulusal Akut Omurilik Yaralanmas\u0131
\n\u00c7al\u0131\u015fma II ve III ara\u015ft\u0131rmalar\u0131, 30 mg\/kg bolus ve ard\u0131ndan 5,4 mg\/kg\/saat standart dozunu belirlemi\u015ftir. \u0130nf\u00fczyon, yaralanma an\u0131ndan itibaren 3 saat i\u00e7inde ba\u015fland\u0131\u011f\u0131nda 24 saat, yaralanma an\u0131ndan itibaren 3 ila 8 saat aras\u0131nda ba\u015fland\u0131\u011f\u0131nda 48 saat devam eder. Hasta yaralanma an\u0131ndan itibaren 8 saatten fazla bir s\u00fcre sonra ba\u015fvurdu\u011funda steroid uygulamas\u0131n\u0131n kan\u0131tlanm\u0131\u015f bir faydas\u0131 g\u00f6sterilmemi\u015ftir. Ancak, Omurilik yaralanmas\u0131na maruz yeti\u015fkinlerin erken akut tedavisine ili\u015fkin klinik uygulama k\u0131lavuzlar\u0131 haline getirilen yak\u0131n tarihli ve kapsaml\u0131 bir literat\u00fcr taramas\u0131, steroidler de dahil olmak \u00fczere herhangi bir n\u00f6roprotektif ajan\u0131n kullan\u0131m\u0131na dair \u015fu anda hi\u00e7bir kan\u0131t olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir. Steroid uygulamas\u0131, \u00f6zellikle penetran yaralanmalar\u0131 olan hastalarda hasta sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 olumsuz etkileyebilir.
\nSantral kord sendromundan \u015f\u00fcphelenilen herhangi bir hasta, daha fazla hareket yaralanmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in derhal sert bir servikal ortez (\u00f6rne\u011fin, Philadelphia boyunluk) ile boyunu sabit hale getirilmelidir. Sert boyunluk en az 6 hafta veya boyun a\u011fr\u0131s\u0131 ge\u00e7ene ve ili\u015fkili n\u00f6rolojik iyile\u015fme g\u00f6r\u00fclene kadar kullan\u0131l\u0131r. Tam radyografik de\u011ferlendirmeden sonra aksiyel iskelet instabilitesi kan\u0131t\u0131 olmayan hastalar sert servikal ortezde tutulur ve t\u0131bbi stabilizasyondan sonra erken mobilize edilirler. Karars\u0131z k\u0131r\u0131k veya \u00e7\u0131k\u0131klar\u0131 olan hastalar, iskelet traksiyonunu ve erken kapal\u0131 red\u00fcksiyonu kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in acil durumlarda cerrahi olarak veya servikal pens ve\/veya halo halkalar\u0131 uygulanarak tedavi edilebilir.Traksiyon, omurilik dekompresyonunun en acil \u015feklini sa\u011flar; erken kapal\u0131 red\u00fcksiyon n\u00f6rolojik iyile\u015fme ile ili\u015fkilidir.Hasta t\u0131bbi olarak stabil hale geldikten sonra erken mobilizasyon ve rehabilitasyon, fizik tedavi ve mesleki terapi ile birlikte \u015fartt\u0131r. El fonksiyonunu ve y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc yeniden d\u00fczenlemek ana hedeflerdir. 5,9.Bir\u00e7ok hasta, ba\u015flang\u0131\u00e7ta yo\u011fun yat\u0131l\u0131 rehabilitasyondan ve belirli a\u015famalara ula\u015f\u0131ld\u0131ktan sonra ayakta tedaviden fayda g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/sadibaturoglu.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-8-300x223.png\")
<\/p>\n
\nDaha \u00f6nce Santral Kord Sendromu tespit edilen ve cerrahi uygulanan hastan\u0131n ameliyat \u00f6ncesi ve ameliyat sonras\u0131 radyolojik g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri<\/p>\n
\nomurili\u011fe daha fazla zarar vererek omurilikteki ikincil yaralanmay\u0131 k\u00f6t\u00fcle\u015ftirebilir.
\nAkut Santral Kord Sendromu vakalar\u0131nda dekompresyonun zamanlamas\u0131 i\u00e7in \u015fu anda herhangi bir k\u0131lavuz bulunmamakla birlikte, \u00e7al\u0131\u015fmalar erken dekompresyonun uygulanabilir oldu\u011funu ve \u00f6zellikle ilerleyici n\u00f6rolojik k\u00f6t\u00fcle\u015fme g\u00f6steren hastalarda daha iyi sonu\u00e7larla sonu\u00e7lanabilece\u011fini g\u00f6stermektedir.15,18 Ancak, n\u00f6rolojik iyile\u015fme g\u00f6steren bir hastada ameliyat\u0131n ne zaman veya hatta yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fini destekleyen hi\u00e7bir kan\u0131t yoktur.<\/p>\n
\nStabilite de\u011ferlendirmesi zor olabilir ve diskoligament\u00f6z kompleksin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, omurga hareket segmentinin stabilitesini belirlemede anahtar fakt\u00f6rd\u00fcr,22. Omurga instabilitesi olmayan \u00a0Santral Kord Sendromu i\u00e7in cerrahi m\u00fcdahale tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. \u015eu anda n\u00f6rolojik iyile\u015fme g\u00f6steren bir hastada dekompresyonu destekleyen hi\u00e7bir kan\u0131t yoktur. Ancak, kal\u0131c\u0131 kord bas\u0131s\u0131, motor iyile\u015fmede ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k veya uzun s\u00fcreli n\u00f6rolojik plato veya bozulma olan hastalar cerrahi m\u00fcdahaleden fayda g\u00f6rebilir.5,11,13,16,17,18.Kord bas\u0131s\u0131, f\u0131t\u0131kla\u015fm\u0131\u015f disk, epidural hematom veya kemik par\u00e7alar\u0131n\u0131n kanala girmesi sonucu ortaya \u00e7\u0131kabilir. Soruna neden olan omurilik bas\u0131s\u0131n\u0131n erken cerrahi operasyonu, kronik miyelopatik de\u011fi\u015fikliklerin ilerlemesini \u00f6nleyebilir ve iyile\u015fmeye ve genel fonksiyona katk\u0131da bulunabilir 8,11,16. Altta yatan spinal stenoz ve spondiloz, cerrahi tedavi i\u00e7in di\u011fer g\u00f6receli endikasyonlard\u0131r.<\/p>\n
\n1) erken red\u00fcksiyon ve fiksasyonun yap\u0131lmas\u0131 gereken akut \u00e7\u0131k\u0131kl\u0131 belirgin spinal instabilite
\n(2) nadir g\u00f6r\u00fclen ilerleyici n\u00f6rolojik defisit vakalar\u0131.
\nSon \u00e7al\u0131\u015fmalarla, \u00a0Santral Kord Sendromu i\u00e7in en uygun cerrahi protokol\u00fc a\u00e7\u0131klanmaya \u00e7al\u0131\u015film\u0131\u015ft\u0131r.
\nTravmatik Santral Kord Sendromu\u2019nda , radyografi veya MRI ile do\u011frulanm\u0131\u015f patolojik anormalli\u011fi (yani k\u0131r\u0131k-\u00e7\u0131k\u0131k, akut f\u0131t\u0131kla\u015fm\u0131\u015f disk) olan hastalarda yap\u0131lan erken cerrahi m\u00fcdahale (yaralanmadan sonraki \u226424 saat), ge\u00e7 cerrahi m\u00fcdahaleye (yaralanmadan sonraki 24 saatten fazla) g\u00f6re daha fazla motor ve n\u00f6rolojik iyile\u015fme ile ili\u015fkilendirilmi\u015ftir.15,17 .La Rosa ve ark.18, literat\u00fcr\u00fcn sistematik bir analizini yapm\u0131\u015f ve erken cerrahi m\u00fcdahalenin (yaralanmadan sonraki \u226424 saat), gecikmi\u015f cerrahi m\u00fcdahaleye veya cerrahi olmayan tedaviye g\u00f6re daha iyi n\u00f6rolojik sonu\u00e7larla ili\u015fkili oldu\u011fu sonucuna varm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\nA\u011fr\u0131 genellikle Santral Kord Sendromu\u2019nun \u00f6nemli bir sonucu de\u011fildir. N\u00f6rolojik ve motor iyile\u015fmenin ilerlemesi genellikle alt ekstremitelerde ba\u015flar, mesane ve ba\u011f\u0131rsak kontrol\u00fcnde iyile\u015fmeyle devam eder ve \u00fcst ekstremite kontrol\u00fcyle son bulur. El fonksiyonunun restorasyonu de\u011fi\u015fkendir; baz\u0131 hastalarda el fonksiyonu iyile\u015fmez. El fonksiyon bozuklu\u011fu, Santral Kord Sendromu ile ili\u015fkili en yayg\u0131n uzun vadeli sakatl\u0131kt\u0131r.2,5 \u00c7o\u011fu hasta \u00f6nemli n\u00f6rolojik iyile\u015fmeler sa\u011flasa da, baz\u0131lar\u0131 \u00f6nemli uzun vadeli fonksiyonel bozuklukla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131r.<\/p>\n
\nSantral Kord Sendromu vakalar\u0131nda iyi prognostik fakt\u00f6rler aras\u0131nda gen\u00e7 ya\u015f, yaralanma \u00f6ncesi istihdam, e\u011fitim d\u00fczeyi, MRI ile g\u00f6sterilen omurilik sinyal anormalli\u011finin olmamas\u0131, daha y\u00fcksek ba\u015flang\u0131\u00e7l\u0131 ASIA motor skoru, spastisitenin olmamas\u0131, erken motor iyile\u015fme ve iyi el fonksiyonu yer al\u0131r.1,2,3 4,5,7,17,18,19 Omurga instabilitesi, kanal stenozu derecesi, kal\u0131c\u0131 spastisite ve t\u0131bbi komorbiditelerin t\u00fcm\u00fc daha k\u00f6t\u00fc n\u00f6rolojik iyile\u015fmeyle ili\u015fkilidir.(1,12,14,20)
\nSchneider ve meslekta\u015flar\u0131, 1954 ve 1958\u2019deki orijinal raporlar\u0131nda,5,12 t\u0131bbi olarak tedavi edilen 17 hastadan 2\u2019sinin iyile\u015fme olmadan \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, 14\u2019\u00fcn\u00fcn n\u00f6rolojik iyile\u015fme sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak hala rezid\u00fcel defisitleri oldu\u011funu ve 1\u2019inin tam i\u015flevini geri kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015flerdir. 1971 y\u0131l\u0131nda Bosch ve arkada\u015flar\u0131, cerrahi olmayan tedavi uygulanan \u00a0Santral Kord Sendromu \u00a0hastalar\u0131nda uzun s\u00fcreli takip d\u00f6nemini (4 aydan 26 y\u0131la kadar) i\u00e7eren ilk \u00e7al\u0131\u015fmalardan birini sundular,(1). 42 hastan\u0131n %75\u2019inde en az\u0131ndan bir miktar n\u00f6rolojik fonksiyonda d\u00fczelme oldu\u011funu kaydettiler. Ba\u011f\u0131ms\u0131z y\u00fcr\u00fcme, yaralanmadan hemen sonra %19 iken rehabilitasyondan sonra %57\u2019ye \u00e7\u0131kt\u0131. Benzer \u015fekilde, mesane kontrol\u00fc %17\u2019den %53\u2019e \u00e7\u0131kt\u0131. Daha da \u00f6nemlisi, yazarlar hastalar\u0131n yaln\u0131zca %43\u2019\u00fcn\u00fcn ellerini fonksiyonel olarak yeniden kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ba\u015flang\u0131\u00e7ta n\u00f6rolojik iyile\u015fme ya\u015fayan hastalar\u0131n %24\u2019\u00fcn\u00fcn bir duraklama d\u00f6nemi bildirdi\u011fini, ard\u0131ndan n\u00f6rolojik ve fonksiyonel iyile\u015fmede bozulma oldu\u011funu belirttiler. Bu klinik seyir, spastisite ve piramidal yol tutulumu ile karakterize kronik bir Santral Kord Sendromu formunu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmektedir. 2000 y\u0131l\u0131nda Newey ve arkada\u015flar\u0131,(19).cerrahi olmayan tedavi uygulanan 32 \u00a0Santral Kord Sendromu hastasinin uzun vadeli (ortalama 8,6 y\u0131l) retrospektif sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 sundular ve hastan\u0131n ya\u015f\u0131na ba\u011fl\u0131 iyile\u015fme farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 bildirdiler. 50 ya\u015f\u0131n alt\u0131ndaki alt\u0131 hastan\u0131n tamam\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak y\u00fcr\u00fcyebiliyordu ve mesane kontinans\u0131na sahipti. 50 ila 70 ya\u015f aras\u0131ndaki hastalar\u0131n %77\u2019si ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak y\u00fcr\u00fcyebiliyordu ve %69\u2019u mesane kontrol\u00fcne sahipti. 70 ya\u015f\u0131n \u00fczerindeki hayatta kalan \u00fc\u00e7 hastadan yaln\u0131zca biri ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak y\u00fcr\u00fcyebiliyordu ve hi\u00e7biri mesane kontrol\u00fcne sahip de\u011fildi.<\/p>\n
\n2. Merriam WF, Taylor TK, Ruff SJ, McPhail MJ: A reappraisal of acute traumatic central cord syndrome. J Bone Joint Surg Br 1986;68:708-713.<\/span><\/p>\n
\n3. Schneider RC, Cherry G, Pantek H: The syndrome of acute central cervical spinal cord injury: With special reference to the mechanisms involved in hyperextension injuries of cervical spine. J Neurosurg 1954;11:546-577.<\/span><\/p>\n
\n4. Ishida Y, Tominaga T: Predictors of neurologic recovery in acute central cervical cord injury with only upper extremity impairment. Spine (Phila Pa 1976) 2002;27:1652-1658.<\/span><\/p>\n
\n5. Penrod LE, Hegde SK, Ditunno JF Jr: Age effect on prognosis for functional recovery in acute, traumatic central cord syndrome. Arch Phys Med Rehabil 1990; 71:963-968<\/p>\n
\n21. Bose B, Northrup BE, Osterholm JL, Cotler JM, DiTunno JF: Reanalysis of central cervical cord injury management. Neurosurgery 1984;15:367-372.<\/span><\/p>\n